fbpx
Menu

Het thema in mijn foto’s is de rol van het landschap in het herdenken van de Holocaust, ook wel Shoah genoemd. Shoah is het Hebreeuwse woord voor catastrofe. Maar sinds de tweede helft van de twintigste eeuw roept het woord vooral gedachten op aan die ene catastrofe.

Deze studie en mijn eindproject aan de Fotoacademie zijn een zoektocht naar een beeldtaal om de Shoah te benoemen. De term schuldig landschap werd geïntroduceerd door de Nederlandse kunstenaar Armando:

‘Schuldig landschap; een landschap dat heeft zien gebeuren, want in landschappen, in de schone natuur, vinden vaak de afgrijselijkste opvoeringen plaats. Veldslagen. Sluipmoorden. Man tegen man.

 Aanleg en onderhoud van kampementen. Barakken. Plekken ter kwelling van weerloze schepsels. Voornoemd landschap heeft zich daar nooit iets van aangetrokken, is zelfs zo schaamteloos geweest om gewoon door te groeien, het is een schande, ik raak er nooit over uitgesproken. De confrontatie natuur-cultuur is een onbarm-hartig gebeuren, dat gaat met pijn gepaard,
geloof dat maar. Ja ja, ik weet wel, het is zinloos om de natuur schuldig te noemen, maar kunst is ook zinloos, daarom is kunst zo onontbeerlijk. En gewetenloos. […]’

Uit: Schoonheid is niet pluis, verzameld proza, (Amsterdam, 2003)

Armando onderzocht deze term in zijn kunst. Hij schreef en schilderde erover. Met mijn foto’s wil ik graag de manier van kijken naar dit landschap onderzoeken. Mijn onderzoek begon vanuit een bijna conceptuele interesse.

Ik heb altijd beweerd dat ik mij niet in dit onderwerp hoefde te verdiepen. Ik had de Holocaust immers thuis. Ik was op school de enige die Het bittere kruid van Marga Minco niet gelezen had. Anderzijds beweerde ik net zo makkelijk dat de Shoah mij niet raakte. Als ik al problemen had, dan waren het dezelfde problemen als mijn ‘gewone leeftijdsgenoten.

Het meest van nabij werd ik geconfronteerd met de gevolgen van de Holocaust in het Sinai Centrum, waar mijn oma werd behandeld voor haar oorlogstrauma’s. Zij had weliswaar de verschrikkingen van Bergen-Belsen overleefd, maar is er nooit meer van hersteld. Het Sinai Centrum lag tegen de overblijfselen van Kamp Amersfoort aan. De ironie van het landschap.

Ik begon dit onderwerp van enige afstand te benaderen. Door puur de beelden vast te leggen, of zo abstract mogelijk weer te geven. Ik registreerde ze, maar liet ze niet tot me doordringen. Om er vooral maar niet door geraakt te worden. De camera legitimeerde deze reis. Een reis waarvan ik niet wist waar die me zou brengen.

Lees verder: Herdenken

Contactgegevens:

E-mail: mel@boasphoto.nl

Mobiel: +31654912594

Studio/Bezoekadres:

Johan van Oldebarneveltlaan 62
3705 HJ Zeist
Post

Fröbellaan 42 3706 TH Zeist
The Netherlands

 

 

Contactgegevens:

E-mail: mel@boasphoto.nl

Mobiel: +31654912594

%d bloggers liken dit: